دلیل دو رنگ شدن گنبد مسجد شیخ لطف الله چیست؟

به گزارش عکس پارسی، مدیر پایگاه میراث دنیای میدان نقش دنیا درباره مرمت گنبد مسجد شیخ لطف الله و دو رنگ شدن گنبد توضیحاتی را به مناسبت هفته پژوهش در یک نشست تخصصی ارائه کرد.

دلیل دو رنگ شدن گنبد مسجد شیخ لطف الله چیست؟

از سفر با تور سریلانکا به یکی از زیباترین کشورهای آسیایی سفر کنید و از شهرهای زیبای کلمبو و بنتوتا دیدن کنید.

به گزارش خبرنگار فرهنگی عکس پارسی، نشست دستاورد های پژوهشی پایگاه های دنیای و ملی کشور به مناسبت هفته ملی پژوهش و فناوری در روز 26 آذرماه در سالن آمفی تئاتر وزارت میراث فرهنگی برگزار گردید. در این نشست تخصصی بخشی از دستاورد های پایگاه ها مانند پژوهش های باستان شناسی منظر فرهنگی اورامان، پژوهش های نوین حفاظت از مجموعه میراث دنیای تخت جمشید با مشارکت مرمت گران بدون مرز ایتالیا، پژوهش درباره الگوی حفاظت شهری از بافت قدیم شارستان میبد و تجربه حفاظت از گنبد مسجد امام (ره) و گنبد مسجد شیخ لطف الله در نقش دنیا اصفهان ارائه شد.

در این نشست فریبا خطابخش مدیر پایگاه میراث دنیای میدان نقش دنیا اعلام کرد: از مهمترین آسیب های کاشی کاری مسجد لطف الله می توان عوامل جوی، نفوذ آب باران های فصلی، رطوبت نزولی و تغییرات دما در فصول مختلف سال در گذر زمان را برشمرد که باعث فرسایش شدید زیرسازی گنبد، عدم چسبندگی ملات، شسته شدن برکشی کاشیکاری و در نهایت طبله شدن و نشست های موضعی و ایجاد ناهمواری در سطح گنبد شده است.

خطابخش اضافه کرد: اهم آسیب های وارده از این قرار است: از بین رفتن کامل ملات بین تزئینات کاشی کاری های معرق و تزئینات آجری زمینه و حرکت آن ها به سمت پائین و چین خوردگی در بیشتر قسمت ها، فرسودگی زیرسازی و فرسایش کامل ملات پائین کاشی ها و جدا شدن تزئینات کاشی معرق و تزئینات آجر معرق زمینه از بستر، تخریب لعاب بعضی از تزئینات کاشی معرق در اثر یخ زدگی و عوامل بیولوژیکی، فرسودگی کامل چوب های چنار مشته گنبد، فرسودگی کامل بند های تزئینات آجر کاری زیرین گنبد، ایجاد نشست و موج در سطوح گنبد و طبله شدن قسمت هایی از سطح لعاب کاشی ها.

خطابخش گفت: با عنایت به آسیب ها و فرسایش شدید تزئینات کاشی کاری و ریزش در بعضی نواحی، کارشناسان و همکاران متخصص مرمت پایگاه میراث دنیای میدان نقش دنیا و اداره کل استان پس از بازدید میدانی و آنالیز فنی موضوع در کمیته فنی تزئینات تصمیم به مرمت کاشی کاری گنبد کردند. از این رو با توجه به تأمین و تخصیص اعتبارات این پروژه و با زمان بندی مناسب، با شروع عملیات اجرایی به صورت مرحله ای موافقت شد. پس از طی تشریفات قانونی انتخاب پیمانکار و انعقاد قرارداد موضوع پیمان عملیات اجرایی مرمت کاشی کاری گنبد از اواسط تیر امسال شروع شد. در گام نخست طرح کاشی ها به صورت دستی، گرته برداری و شماره گذاری و جمع آوری شده و همزمان به روش علمی روز (اسکن لیزر) و روش سنتی قوس گنبد مستند نگاری شد. در حقیقت این اقدام مهمترین بخش عملیات مستند سازی و مستند نگاری مرمت کاشی گنبد محسوب می گردد.

وی یادآور شد: تغییر رنگ کاشی های مرمت شده که روشن تر به نظر می رسد با بخش های مرمت نشده که تیره تر هستند به چند عامل بستگی دارد. یکی اینکه به دلیل خالی شدن بند کاشی ها (آب شستگی) در فصول بارندگی، آب به داخل خاک و نخاله زیر کاشی ها نفوذ نموده و ضمن نفوذ گل به داخل آجر های کرم رنگ از لحاظ بصری باعث اختلاف رنگ آجر های کرم می گردد؛ که در واقع می توان آن را عامل اصلی این تفاوت رنگ دانست. در حالی که بخش بندکشی شده مانع نفوذ رطوبت به زیر کاشی ها می گردد. دوم پاکسازی دوده و شستشوی کاشی های بخش مرمت شده است که از دیگر عوامل اختلاف رنگ بخش مرمت شده با بخش های دیگر است. ریختن دوغاب نهایی گچ روی کاشی ها عامل دیگر تفاوت رنگ است که البته تأثیر زیادی بر سفید شدن کاشی ها نداشته، زیرا به مرور زمان گچ ها شسته شده و کاشی به شرایط اولیه خود بازگشته است.

خطابخش گفت: با توجه به واچیدن، تمیزکاری، مرمت و دوباره چیدن کاشی های تَرْک اشاره شده در سطح گنبد، اختلاف رنگ سطح مرمت شده با سایر سطوح گنبد که در گام بعدی مرمت خواهند شد، مسئله واضح و بدیهی است که انتظار می رود با مرمت سایر تَرْک های گنبد، کلیت آن همسان سازی گردد.

وی اضافه کرد: پس از چیدن کاشی ها، روی قالب به صورت وارونه و ریختن دوغاب گچ و خاک، کاشی های معرق از قالب جدا شده و روی گنبد به صورت قطعات جداگانه نصب می گردد. به دلیل آسیب شدید کاشی های تَرْک های طرفین (بخش های مرمت نشده) همسان نبودن بخش مرمت شده با بخش های جانبی مرمت نشده امری طبیعی است و با سایر بخش ها و تَرْک های گنبد همسان سازی کلیت کاشی کاری محقق می گردد. در این مرحله دو نیم ترْک از شانزده نیم تَرْک گنبد مرمت شده است. مرمت 14 نیم تَرْک در دستور کار قرار گرفته است. نصب داربست فاز دوم عملیات مرمت کاشی کاری گنبد در حال اقدام است. به دلیل کمبود اعتبارات برای انعقادقرارداد ادامه کار و تعجیل پیمانکار و تیم اجرایی در جمع آوری زود هنگام داربست و کارگاه اجرایی و در معرض دید قرار دادن گنبد در حال مرمت، متأسفانه سوء برداشت و شائبه دو رنگ شدن گنبد در نگاه ناظران آن ایجاد نموده است.

وی اضافه کرد: از سال 1315 تا الان پاکسازی گنبد نشده است. باران های اسیدی و گرد و غبار روی سطح کاشی ها نفوذ نموده بودند. قطعا اگر چندین سال این پاکسازی ها انجام نگردد، یک وجب خاک و گل روی کار وجود دارد. پس آجر ها به تمیز شدن احتیاج داشتند.

وی همچنین درباره اینکه گفته شده بود از گچ مشابه سیمان استفاده شده، اعلام کرد: ما گچی مشابه سیمان نداریم. ما از استاد کاری استفاده کردیم که از گچی استفاده نموده که محکم بوده و خطی روی آن به وجود نمی آمده است. ما اکنون باید دغدغه بخش های مرمت نشده را داشته باشیم.

منبع: خبرگزاری دانشجو
انتشار: 16 بهمن 1398 بروزرسانی: 30 فروردین 1399 گردآورنده: par30pix.ir شناسه مطلب: 640

به "دلیل دو رنگ شدن گنبد مسجد شیخ لطف الله چیست؟" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "دلیل دو رنگ شدن گنبد مسجد شیخ لطف الله چیست؟"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید